KartyHanafuda to tradycyjna, japońska gra karciana. Wiele wariantów gry oraz szybka, dynamiczna rozgrywka zapewniają świetną zabawę w gronie przyjaciół. 48 kart podzielonych na 12 miesięcy zdobią tradycyjne motywy roślinne i zwierzęce. W latach 70. i 80. XX wieku była ona bardzo popularna wśród japońskiej mafii yakuza. Obecnie w Hanafudę chętnie grywa się także na Hawajach i w Korei.

Polska edycja gry trafi do sprzedaży 10 grudnia 2007 roku. Można ją będzie nabyć w sklepach specjalistycznych, sieci Empik oraz w naszym sklepie internetowym. Wykaz punktów sprzedających Hanafudę znajdą Państwo w dziale Sieć sprzedaży.

Wydawcy gry: Firma Hanami specjalizująca się w polsko-japońskich kontaktach kulturowo-ekonomicznych. Organizator spotkań i imprez związanych z kulturą japońską. Firma aktywnie uczestniczy w odbywających się zarówno w Polsce, jak i w innych krajach konferencjach i projektach związanych z Japonią. Od 2006 Hanami rozpoczęło działalność wydawniczą (książki o Japonii, fantastyka japońska, komiks). Wydawnictwo Styks rozpoczęło swoją działalność z końcem 2006 r. jako firma specjalizująca się w przygotowywaniu i produkcji edukacyjnych gier karcianych i planszowych przeznaczonych dla młodzieży. Na początku 2007 r. wydawnictwo nawiązało współpracę z Działem Edukacji Muzeum w Wilanowie, czego efektem było opracowanie serii gier historycznych nawiązujących swą tematyką do XVII - wiecznej Rzeczypospolitej pod rządami Jana III Sobieskiego. W marcu 2007 r. swoją premierę miał Pojedynek – Dynamiczna Gra Szlachecka.

Czy wiesz, że...

…istnieje ryba, której nie może jeść Cesarz Japonii? A czy Ty byś ją zjadł? Zanim się dowiesz, co to za ryba i zdecydujesz, przeczytaj Tradycje kulinarne Japonii.
 
Strona Główna arrow Warianty gry
Warianty gry
Podstawowe zasady

Wybór oya i ko

Każdy z graczy ciągnie po jednej karcie. Osoba, która wylosowała najwcześniejszy miesiąc to oya (dosłownie rodzic). Inni gracze to ko (dosłownie dziecko). Druga osoba w kolejności siada po prawej stronie oya. Trzecia po prawej stronie drugiej itd. Jeśli zdarzy się, że dwie osoby mają ten sam miesiąc decyduje wartość punktowa karty. Jeśli i ta jest taka sama, decyduje dogrywka pomiędzy nimi.

Przygotowanie do gry

Oya tasuje talię, po czym rozdaje karty (za każdym razem dając dwie) dla ko, ba (pole gry) i siebie. Karty, które gracze otrzymają nazywają się tefuda (te – ręka; fuda – karta). Należy ich nie ujawniać konkurentom. Na ba karty leżą odkryte, natomiast reszta spoczywa zakryta na stosie zwanym yamafuda (yama – góra; fuda – karta). Oya będzie graczem rozpoczynającym partię.

Rozgrywka

Gracz wybiera jedną kartę z tefuda, jeśli na ba znajduje się karta z tego samego miesiąca, gracz zdobywa obie karty. W przypadku, gdy nie uda się znaleźć pary, karta z tefuda zostaje na ba. Następnie bierze kartę z yamafuda i postępuje analogicznie, jak w przypadku karty z tefuda. Kończy swoją kolejkę – rozgrywka toczy się dalej w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara. Zdobyte karty gracz rozkłada przed sobą tak, by wszyscy je widzieli. W przypadku, gdy na ba znajdują się trzy karty z tego samego miesiąca można je zdobyć wszystkie jednocześnie dopasowując czwartą kartę.

 
Koi-koi (zasady z instrukcji)

Jest to jedna z najpopularniejszych gier, do który wykorzystuje się Hanafudę. Występuje w wielu wariantach regionalnych z różnym zestawem reguł. W tej grze liczy się strategia, lecz nie zaszkodzi odrobina szczęścia. Oya rozdaje po 8 kart (dla siebie, ko i ba). Celem jest zdobycie yaku – ustalonych układów kart. 

Zakończenie partii i gry

W momencie, gdy któryś z graczy zdobędzie yaku (patrz rysunki zamieszczone na drugiej stronie instrukcji), może powiedzieć shōbu i zainkasować punkty należne za układy kart. W takim przypadku, partia się kończy. Jednakże, jeśli uczestnik chce zdobyć więcej punktów mówi koi-koi. Wtedy partia toczy się dalej do momentu, aż któryś z graczy nie zdobędzie ponownie yaku. Wtedy to on decyduje czy zrobi koi-koi, czy zainkasuje punkty. Punkty zdobywa jedynie gracz, który powiedział shōbu. Jeśli nikt nie zainkasuje punktów mówiąc shōbu wygrywa oya i zdobywa 6 punktów (tzw. oya-kan). Gdy po rozdaniu kart któryś z graczy ma w tefuda cztery karty z tego samego miesiąca (teshi) lub cztery pary (kuttsuki) wygrywa automatycznie zdobywając 6 punktów. Gra trwa 12 partii. Wygrywa osoba, która w sumie zdobyła najwięcej punktów.

Koi-koi zasady opcjonalne

Oryginalnie gra jest przeznaczona dla dwóch osób, jednakże jest również możliwe dostosowanie zabawy do większej liczby graczy. Przy jednej talii sugerowana jest gra maksymalnie w trzy osoby (proponowana liczba kart dla graczy to 7). Przy dwóch taliach można cieszyć się bez problemu grą nawet w sześć osób. Grę może wzbogacić jeszcze o jedno yaku warte 4 punkt. Zdobywa się je zbierając cztery karty należące do miesiąca odpowiadającego numerowi partii (np. w pierwszej partii karty ze stycznia, w drugiej z lutego itd.) Aby zachęcić uczestników do bardziej ryzykownej gry można wprowadzić zasadę, iż punkty w partiach, gdzie gracz zdobył ich minimum 7 mnożone są razy dwa. Innym wariantem jest mnożenie punktów razy dwa za każdym razem, gdy ktoś powie koi-koi w danej partii.

 
Koi-koi (Hanami de ippai)

Hanami de ippaiHanami de ippai – aby zrozumieć znaczenie tych słów, należy wpierw wyjaśnić czym jest Hanami. Otóż jest to japońskie święto, podczas którego ludzie spotykają się podczas pikników aby podziwiać kwitnące wiśnie. Znajomi zbierają się w najbardziej popularnych parkach i ogrodach spędzając dzień na rozmowach oraz biesiadowaniu. Natomiast słowo ippai znaczy „do dna”, więc całą nazwę Hanami de ippai można przetłumaczyć jako „Do dna podczas Hanami”.

A jak to się ma do Hanafudy? Hanami de ippai to yaku (układ kart), które można uzyskać zdobywając dwie karty – 20 punktową kartę z marca i 10 punktową kartę z września. Marzec to miesiąc, w którym w centralnej części Japonii kwitną wiśnie. Dlatego nietrudno domyśleć się powodu, dla którego najwyżej punktowana karta właśnie z tego miesiąca jest niezbędna do uzyskania wcześniej wspomnianego yaku. Natomiast na wrześniowej karcie znajduje się czarka sake, czyli niezbędny element podczas Hanami.

Układ ten bywa również nazywany Hanami zake, co znaczy „Sake na Hanami”.

Yaku to jest stosunkowo łatwo zdobyć, dlatego często jest pomijane. Jednak gdy gracze zdecydują się uwzględniać w grze układ Hanami de ippai w celu urozmaicenia rozgrywki można wprowadzić dwie kolejne zasady. Pierwsza z nich to amenagare, co oznacza „ulewa”. Deszcz psuje nawet najlepsze plany na Hanami, dlatego też, jeśli tylko któryś z graczy zbierze 20 punktową kartę z listopada (zwaną również deszcz), oznacza to intensywne opady, które anulują yaku Hanami de ippai. Druga zasada jest bardzo podobna do pierwszej. Występuje w momencie, gdy któryś z graczy zdobędzie 20 punktową kartę z grudnia. Wtedy mamy do czynienia z kirinagare, a to z kolei jest gęsta mgła.

 

Na koniec prezentujemy jeszcze haiku, które pozwoli nieco wczuć się w japoński klimat gry:

菊園や歩きながらの小盃

Kikuzono ya aruki nagara no ko sakazuki

Małą czarkę sake
Przechyliłem idąc przez park
Chryzantemowy

Issa, 1819
Tłumaczenie – Radosław Bolałek, 2008

 
Tsukimi de ippai

Tsukimi de ippaiTsukimi de ippai czyli „Do dna podczas Tsukimi” – to kolejne potężne yaku. Podobnie, jak w przypadku Hanami de ippai, tak i tu mamy do czynienia tylko z dwom kartami. Pierwszą z nich jest wspomniana wcześniej czarka sake, czyli 10 punktowy wrzesień. Druga to sierpień za 20. Nietrudno się domyśleć, że znowu będzie chodzić o jakieś świętowanie.

Tym razem jest to oglądnie księżyca, gdy ten jest w pełni. Tsukimi (dosłownie „oglądnie księżyca”), bo tak nazywa się to święto, do Japonii zawitało z Chin już w X wieku. Dawniej arystokraci wsiadali na łodzie, na których układając poezje podziwiali księżyc. Oprócz nastrojowych dworskich uroczystości, w Kraju Kwitnącej Wiśni podczas pełni odbywały się również obrzędy związane z rolnictwem.  Podczas Tsukimi często ofiaruje się bogom specjalne ciastka ryżowe. Według zwyczaju, należy wybaczyć temu, kto ukradnie taką ofiarę. Obecnie to dzieci zjadają ciasteczka.

Bywa też nazywane Tsukim zake, czyli „Sake na Tsukimi”.

Podobnie, jak w przypadku Hanami de ippai, tak i w  to yaku jest opcjonalne. Można również stosować zasady amenagare i kirinagare.

 

I na koniec haiku:

Kono aki wa hiza ni ko no nai tsukimi kana

この秋は膝に子のない月見かな

Już tej jesieni
Na kolanach bez dziecięcia
Oglądam księżyc

Onitsura, (1660-1738)
Tłumaczenie – Radosław Bolałek, 2008

 
Poka

UWAGA!!! W grze nie stosuje się podstawowych reguł.

Do gry potrzebne będą: talia Hanafudy oraz 9 kamieni do liczenia punktów (lub kartka do zapisywania punktacji).

Podobnie jak w innych grach najpierw ustala się, kto będzie oya.

Oya rozdaje po 6 kart dla siebie i dla pozostałych graczy. Następie wykłada jedną kartę na stół (będzie to karta bazowa zwana daifuda).

Oya rozpoczyna. Może dołożyć jedną z kart z tefuda (z ręki) z miesiąca następującego po miesiącu na karcie bazowej. Jeśli to mu się uda, może dołożyć kartę z kolejnego miesiąca itd. Jeśli nie dokłada kart mówi pass i grę kontynuuje drugi gracz od miesiąca, w którym zakończył pierwszy. Jeśli obaj gracze powiedzą pass, karty ze stołu odkładane są na bok i wykłada się na stół kolejną daifuda (biorąc ją z yamafuda). Rozpoczyna gracz, który pierwszy powiedział pass. Jeśli ostatnią kartą na stole jest grudzień należy dołożyć styczeń.

 Poka - Hanafuda

Te katry to  3 jokery. Zastępują one dowolną kartę. Jeśli joker zostanie wyciągnięty jako karta bazowa, można na nią położyć kartę z dowolnego miesiąca. Jeśli w yamafuda nie ma kart tasuje się te, które zostały odłożone na bok. Runda kończy się w momencie, gdy któryś z graczy pozbędzie się kart z tefuda. Zwycięża on i otrzymuje 1 kamień.

 

Przykład (w nawiasie liczba kart, jakie gracz ma na ręce):
Na stole leży kart z marca.
Gracz 1 (6): wykłada kartę z kwietnia.
Gracz 1 (5): wykłada kartę z maja
Gracz 1 (4): pass
Gracz 2 (6): wykłada kartę z czerwca
Gracz 2 (5): pass
Gracz 1 (4): pass
Na stół zostaje wyłożona karta z kwietnia
Gracz 2 (5): pass
Gracz 1 (4): wykłada kartę z maja
Gracz 1 (3): pass
Gracz 2 (5): pass
Na stół zostaje wyłożona karta z czerwca
Gracz 1 (3): pass
Gracz 2 (5): pass
Na stół zostaje wyłożona karta z października
Gracz 1 (3): wykłada kartę z listopada
Gracz 1 (2): wykłada jokera
Gracz 1 (1): wykłada kartę ze stycznia
Gracz 1 (0): wygrywa

Dodatkowo runda kończy się po rozdaniu, gdy na ręce któryś z graczy ma:
wszystkie jokery (2 kamienie)
trzy pary (2 kamienie)
trzy karty ze stycznia (2 kamienie)
cztery karty z jednego miesiąca (5 kamieni)

Gracz, który zdobędzie pierwszy 5 kamieni, wygrywa.

 

Dodatkowe zasady:

Jeśli gracz pozbędzie się kart w pierwszej turze dostaje 2 kamienie zamiast jednego.

Przykład:
Na stole leży kart z maja
Gracz 1 (6): wykłada kartę z czerwca
Gracz 1 (5): wykłada kartę z lipca
Gracz 1 (4): pass
Gracz 2 (6): wykłada kartę z sierpnia
Gracz 2 (5): wykłada jokera
Gracz 2 (4): wykłada kartę z października
Gracz 2 (3): wykłada kartę z listopada
Gracz 2 (2): wykłada kartę z grudnia
Gracz 2 (1): wykłada kartę ze stycznia
Gracz 2 (0): wygrywa otrzymując 2 kamienie

Jeśli kartą bazową jest styczeń, gracz może wyłożyć jednocześnie karty ze stycznia i lutego (zasada dotyczy tylko stycznia)

Przykład:
Na stole leży karta ze stycznia
Gracz 1 (6): wykłada kartę ze stycznia i lutego
Gracz 1 (4): wykłada kartę z marca ……

Oryginalnie grano w grę w dwie osoby, lecz nic nie stoi na przeszkodzie, aby grać w większą ilość osób. Jednakże sugerujemy, aby na każdych czterech graczy przypadała minimum jedna talia.

 
© 2010 Hanafuda
© Hanami